Çocuklarda Ağız ve Diş Sağlığı

Çocuklarda Ağız ve Diş Sağlığı

Süt dişleri ve diş sürmesi
Süt dişleri, çocuk 6-8 aylıkken çıkmaya başlar. 2.5-3 yaşında toplam 20 adet (alt çenede 10, üst çenede 10) olacak şekilde dişlerin çıkması tamamlanır. Süt dişleri çıkarken bebekte bir huzursuzluk olabilir. Bu dönemde buzdolabında bekletilen diş kaşıyıcıları kullanmak bebeği rahatlatacaktır. Süt dişleri yaklaşık 12 yaşa kadar ağızda kalmakta ve çocuğun hem ağız hem de genel sağlığında önemli rol oynamaktadırlar.

Altı yaşından itibaren çocuk, karışık dişlenme dönemini geçer. 6 yaşında birinci büyük azı, 7-8 yaşında kesici dişler, 9-11 yaşları arasında küçük azılar ve köpek dişleri, 12 yaşında ise ikinci büyük azı dişleri çıkar.

Süt dişleri çürürse
Süt dişleri normal dişlere oranla daha çok organik madde içerirler, bu nedenle daha kolay ve hızlı çürüyebilirler. Çocuklar, çürüğün erken dönemlerinde pek tepki vermezler. Çürük ilerledikçe, soğuğa ve tatlıya karşı duyarlılık başlayabilir. Daha sonra çürük diş, çocuğa acı verir ve ağrı yapar. Ağrı, özellikle yemek yendiği zaman artar. Çünkü çürük içerisine giren yemek artıkları, dişin sinirlerine basınç yaparak ağrının artmasına neden olurlar.

Süt dişlerinin tedavisi mümkün müdür?
Özellikle küçük yaşlardaki çocukları diş hekimi koltuğuna oturtup, tedavilerini yapmak çok kolay değil. Bazen çocuk diş hekimlerini (pedodontist) bile, bu ağrılı dişlerin tedavilerini çocuk uyum göstermediği için koltukta gerçekleştiremez ve tedavi genel anestezi altında yapılmak zorunda kalır. Tüm bu zorluklar göz önüne alınarak, çocukların ilk süt dişlerinin çıkmasından itibaren ağız ve diş bakımlarına büyük özen gösterilmelidir.

Süt dişlerinin erken kaybı, özellikle arka azı bölgelerinde sürekli dişlenme sırasında bazı sorunlara neden olmaktadır. Çünkü dişin kaybedildiği boşluğa doğru komşu dişler zaman içerisinde kayarak bu yerin kapanmasına neden olabilirler. Bu durumda ileride yerine gelecek olan sürekli dişin çıkmayıp gömülü kalmasına ya da farklı bir yerden çıkarak hatalı kapanışların gerçekleşmesine sebep olabilir.

Bu gibi hallerde de ileri ortodontik tedavi (tel tedavisi) gereksinme kaçınılmaz olur. Çeşitli nedenlerle erken bir süt dişi çekimi yapılmak zorunda kalınırsa, çekim boşluğunun yanındaki dişlerin kayması sonucu oluşan yerin kapanmasını önlemek için, sabit/hareketli yer tutucu apareyler yapılmalıdır.

Çocuğun dişleri çıkar çıkmaz çürüdüyse
Çocuklarda bazen çıkar çıkmaz dişlerin üzerinde kahverengi lekeler oluştuğu ya da bu dişlerin kırılıp döküldüğü gözlenir. Aslında bu lekeler diş çürükleridir ve dişler de çürük nedeniyle kırılır. Bu kadar erken bir dönemde çürük oluşmasının nedeni, biberon çürüğü adı verilen çürüklerdir.

Bebek beslenmesinde en önemli besin olan anne sütü ya da inek sütü doğal olarak şeker içerir. Gece yatmadan önce ya da uyku sırasında bebek sütü ya da biberon emerse süt ağızda birikir ve mikropların dişleri çürütmesi için elverişli bir ortam oluşturur.

Biberon çürüğünden korunmak için ne yapmak gerekir?
  • Bebeğinizin gece ağzında biberonla uyuma alışkanlığını önleyin.
  • Biberondaki süte şeker, bal, pekmez, bisküvi gibi tatlandırıcılar ilave etmeyin.
  • Bebek beslendikten sonra mutlaka su içirin veya mümkünse dişlerini fırçalayın.
  • İlk dişlerin çıkmasının başlamasıyla gece ve sabah beslenmeleri sonrası temiz, ıslak bir tülbent ya da gazlı bez ile bebeğinizin dişlerini silerek temizleyin.
Koruyucu önlemler

Diş fırçalama
Dişleri korumanın en etkili yolu düzenli olarak diş fırçalamaktır. Çocuğun ağzındaki ilk süt dişi görüldüğü zaman diş fırçalamaya başlanmalıdır. Çocuk 6-7 yaşlarına kadar etkili bir şekilde diş fırçalayamamaktadır. Bu nedenle önce kendisi, daha sonra ebeveyni tarafından dişleri fırçalanmalıdır. Dişler düzenli olarak günde iki kere en az iki-üç dakika süresince fırçalanmalıdır. Diş fırçası kişiye ait bir araçtır, başkalarıyla paylaşılmamalı ve en geç altı ayda bir değiştirilmelidir. Diş fırçası kuru olmalı ve üzerine çok az macun sürülmelidir. Diş fırçası 45 derecelik açı yapacak biçimde tutulmalı ve fırçalama yumuşak hareketlerle daireler çizecek biçimde, ön dişlerden arka dişlere doğru yapılmalıdır. Dişlerin iç yüzeyleri süpürme hareketi yapacak şekilde, çiğneme yüzeyleri ise fırça diş dizisi geri hareket ettirilerek fırçalanmalıdır. Dişlerin tüm yüzeyleri mutlaka temizlenmelidir.

Fissür örtücü
Yaklaşık altı yaşında süt diş dizisinin arkasından çıkan 1. Büyük azı dişi, çıkarken herhangi bir süt dişinin düşmesine neden olmaz ve aile tarafından çoğunlukla çıktığı fark edilmez. Bu dönemden itibaren, kalıcı azı dişlerine çürümemeleri için fissür örtücü adı verilen koruyucu uygulamaların yapılması önerilir.

Fissür örtücüler dişlerin çiğneme yüzeylerindeki girinti çıkıntıların üzerini örtecek şekilde dişe hiçbir zarar vermeden uygulanır. Böylece diş çürüğüne neden olan bakterilerin buralara tutunmasına engel olunarak dişler korunmuş olur.

Yerel fluorid uygulaması
Dişlerin mine yüzeylerinin sağlıklı ve çürüğe dirençli olabilmesi için yerel fluorid uygulamalarını öneriyoruz. Geçmişte bu amaçla kullanılan fluorid tabletleri yerine günümüzde fluorid jelleri uygulanmaktadır. Yerel fluorid uygulaması, özel kaşık ve jellerle çocuğa hiç rahatsızlık vermeden birkaç dakika içinde uygulanabilmektedir. Süt dişlerinin Çıkması tamamlandıktan sonra (üç yaş) altı ayda bir tekrarlanması önerilir.

Yorumlar

Yorum Yap

Tüm alanların doldurulması zorunludur, eposta adresiniz paylaşılmayacaktır

2.adres